یک پروسه ی طراحی معماری باید چگونه باشد؟

 

چند عامل در طراحی بسیار اهمیت دارند:

اول اینکه شما به عنوان طراح باید توانایی ترسیم داشته باشید زیرا هنوز ابزارهای جدید جای اجرای ایده های اولیه با دست را نگرفته اند. دست یک معمار باید قوی باشد.

دوم اینکه ذهن باید فعال و از فرم های مختلف لبریز باشد.

عامل سوم نیز توانایی تمر کز است.شاید در چند دهه ی قبل به دلیل ارامش بیشتری که وجود داشت تمرکز کردن هم بیشتر بود. تمرکز کردن کار بسیار سختی است. اینکه فقط به یک موضوع فکر شود بسیار اهمیت دارد. اگر تمرکز کافی داشته باشید و ذهنتان از معماری معاصر دنیا و معماری گذشته ی ایران  لبریز باشد ان موقع می توان امیدوار به نتیجه گرفتن بود.

درمرحله ی بعد معمار باید سعی بر تحلیل پروژه داشته باشد و بهترین فضاهای عملکردی ان را بررسی کند و انها را به طور کلی تقسیم بندی کند. این تقسیم بندی می تواند کارکردی و یا نوعی تحلیل فضایی باشد.

از طرف دیگر زمین طرح هم بسیار مهم است . در واقع مقیاس زمین / مقیاس پروژه و دسته بندی ها و لکه گذاری ها نقاط شروع طراحی محسوب می شوند.

به طور خلاصه پروسه ی طراحی معماری عبارتند از :

۱- توانایی ترسیم با دست و عدم اتکا به ابزارهای جدید

۲-ذهن فعال

۳-داشتن توانایی تمرکز

۴-تحلیل پروژه و تعیین فضاهای عملکردی

۵-مقیاس زمین

 

معماران همواره باید بیاد داشته باشند که زمانی که ساختمان ساخته می شود چیزهای غیر قابل پیش بینی در ان اتفاق می افتد . نقشه ها هیچ وقت گویا نیستند. هیچ پرسپکتیو و انیمیشنی گویا نیست. مابا ابزارهای ارایه ی کامپیوتری بر ساختمان مسلط هستیم ولی در واقع این ساختمان ساخته شده است که بر ما تسلط دارد. بعد از اتمام کار دیدهای دیگری را در واقعیت خواهیم دید که غیر قابل پیش بینی بودند.

غیر قابل پیش بینی بودن خود عاملی جذاب در طراحی معماری است.

 

های تک

 

"های - تک" سبکی است اینده نگرانه که در دهه ی ۱۹۶۰ متولد شده است.به معنای تداوم ساختمان های اهن و شیشه سده ی نوزدهم اما با اتکا به فناوری های مدرن است. معماری "های تک"به دلیل استفاده از ساختمان های لوله و داربست نیز طبقات معلق و متناوب ان و نماهای خارجی کاملا مجزا یا شکسته شده اش چشم اندازی ارمانی از مدرنیته ارائه میدهد. منبع الهام "معماری مدرن" و "های تک " تکنولوژی ست.هردو اصول فکری نزدیک بهم و لغات کلیدی مشترکی دارند.عملکرد و کارائی،صنعت و ماشین، پیش ساختگی، استاندارد نمودن، توجه به اینده، علم، ریاضی و هندسه، تناسب و همگونی، منطق و خرد ، هنر انتزاعی و سبک بین المللی از لغات کلیدی مشترک در این دو سبک معماری می باشند.به طور خلاصه "های تک" نوعی معماری مشخصه جامعه ی ارتباطی است.از معماران معروف این رویکرد می توان از پیتر کوک، نورمن فاستر، مایکل هاپکینز، نیکلاس گریمشاو و سانتیاگو کالا تراوا نام برد.

 

بعداز ۳۰سال از مطرح شدن "های تک" در سطح بین الملل به تازگی فقط باب صحبتش در ایران باز شده است.ایران در دوره ای ارتباطش را با دنیا قطع کرد.این قطع ارتباط با دنیا و گوشه نشینی برای ما بسیار گران تمام شد و باعث شد که شکاف ما با دنیا بشدت بیشتر از پبش شود و البته که این شکاف در معماری هم رخ نموده است . در معماری معاصر نیز عوارض بغرنج ان را می توان مشاهده کرد.مهدی علیزاده و رضا علی ابادی در این زمینه تجربیات در خور توجهی داشته اند.یکی از ستارگان "های تک ایرانی"مهندس فرهاد احمدی ست. ایشان در ابتدای کارشان گرایش به معماری سنتی داشته اند. "فرهنگ سرای دزفول" گواه این مدعا ست. ایشان با تغییراتی رو به شیوه ی مدرن اوردند و روح معماری ایرانی را به ساختمان هایشان دادند. ساختمان تجاری اداری فرشته که در زیر ملاحظه می کنید از اثار ایشان می باشد. لازم به ذکر است که مخروطی که در تصویر مشاهده می کنید  پیمانکار به دلیل دشواری کار موفق به اجرای ان نشد بنابراین این مخروط زیبا به صورت دایره اجرا شد.

برخلاف تصور عمومی معماران "های تک"به تاریخ علاقه مند هستند و خود را جدای از ان نمی دانند ولی برداشت و نگرش انها نسبت به تاریخ به کلی متفاوت  از دیدگاه معماران پست مدرن از تاریخ است.انها سعی در استفاده از حداکثر عوامل طبیعی همچون افتاب/باد/اب های زیر زمینی و گیاهان برای تنظیم شرایط محیطی ساختمان دارند.تکنولوژی در مقابل طبیعت قرار ندارد بلکه به موازات ان برای بهره برداری هرچه بیشتر از امکانات محیطی و تامین اسایش انسان جای دارد.در ایران می توان ساختمان های "های تک" را به دو دسته تقسیم کرد: یک عده شکل ظاهری "های تک" را دنبال کرده اند ولی عده ای دیگر در ان تکنولوژی هم وارد شده است.

اما باید این را مد نظر داشته باشیم که همه ی اینها با تکنولوژی محدود داخلی ساخته شده اند و هیچ کدام "های تک" واقعی نیستند. ما هنوز ازاتصالات خشک استفاده نمی کنیم .اتصالات با ورق و لوله ایست که ما انها را برش و شکل می دهیم ! ما هیچ گاه یک قطعه را ریخته گری نمی کنیم!

 

بنای مانا

بزرگترین تقدیر از یک بنا این است که به واسطه ی ارزشمند بودنش صفت ماندگاری

به خود گیرد و مانا شود و اگر روزی دچار تخریب و ساخت مجدد

شد باید دانست که ارزش چندانی

نداشته است.

  • مصطفی کیانی (دکتری معماری از دانشکده ی هنر های زیبا دانشگاه تهران)