هوشمندسازی فضاهای درمانی

 

از آنجا که یکی از مهمنرین خواسته های انسان، تامین نیازهای ایمنی و آسایش وی در محیط زندگی است؛ لذا امروزه ایجاد محیطی با حداکثر قابلبت های آسایش و ایمنی از اهداف طراحی ساختمانها به شمار می آید. این مهم در خصوص معلولین، سالمندان، و بیماران نیازمند مراقبت ها ی پزشکی و طراحی فضاهای درمانی اهمیت خاصی می یابد.
سیستم مدیریت هوشمند که طی سالبان اخیر نمود چشمگیری در عرصه طراحی ساختماتهای درمانی داشته است، راهکارهای ایمنی و رفاهی ویژه ای را در قالبی یکپارجه ارائه می نماید.

بطور کلی یک ساختمان هوشمند را بصورت زیر می توان تعریف کرد:
"ساختمان هوشمند ساختمانی است که از تعامل زیر سیستم های مختلف کنترلی برخوردار است و می تواند محیطی سالم همراه با امنیت و آرامش را برای کاربران فراهم آورد."
سیستم های مختلف که در یک ساختمان هوشمند در نظرگرفته می شوند 4 سیستم کلی را شامل می گردند:
1- سیستم مدیریت انرژی
2- سیستم ایمنی جانی یا life safety
3- سیستم مخابراتی
4- سیستم های اتوماتیک سازی محل
سسیستم های کنترل هوشمند می توانند براحتی با نیازهای مختلف فضایی منطبق گردند، که از آن جمله می توان به نیازهای یک فضای درمانی یا بیمارستانی اشاره نمود. سیستم های فوق مدرن، دوربین های مداربسته و کامپیوترهای کنترلی می توانند برای آگاهی از وضعیت سالمندان و بیماران و مراقبتهای پزشکی استفاده گردند. مانیتورینگ اتاق های عمل و ویدئو کنفرانسها نیز از سایر خدمات اینگونه سیسنم ها می باشند.



دوربین های مداربسته که توسط الگوریتم های هوش مصنوعی برنامه ریزی می شوند، می توانند تشخیص دهند که کدام مریض نیاز به کمک دارد. همچنین سیستم های فوق قادرند افراد را در انجام مراحل مختلف یا هشداردهندهای ویژه ای هدایت نمایند.
بدین ترتیب تکنولوژی اخیر اتوماسیون قادر به انجام مراحل کاری درمانی و مراقبتی بوده و تا آینده ای نه چندان دور می تواند بار سنگین وظایف پزشکی و پرستاری را کاهش دهد.

 

  

 

ساختارهای غشايى

 

يک ساختار کششي تنها ترکيبي از عناصر کششي است، نه خمشي و نه فشاري. ساختار کششي نبايد با ساختارهاي تنسگريتي که ساختاري فرمال با هر دوعنصر فشاري و کششي است اشتباه گردد.


اغلب ساختارهاي کششي با عناصري فشاري يا خمشي از قبيل ميله ها، حلقه هاي فشاري به همراه تيرها نگهداري مي شوند. در اين ميان ساختارهاي غشايي، جايگاه ويژه اي دارند که اغلب به عنوان پوشش استفاده شده و در فواصل بزرگ مي توانند اقتصادي و جذاب باشند.
اولين معماري دنياي کششي پوسته اي فولادي بود که توسط ولادیمیر شوخوف (در طول ساختمان) Nizhny Novgorod استفاده گرديد. مهندس روس، ولادیمیر شوخوف يکي از اولين مهندساني بود که محاسبات کاربردي از تنشها و تغيير شکلهاي ساختارهاي کششي، پوسته ها و غشاها را توسعه داد. شوخوف با هشت ساختار کششي و غرفه هاي نمايشگاهي ساختارهاي پوسته اي سبک براي نمایشگاه Nizhny Novgorod در 1896، غشايي به مساحت 27000 متر مربع طراحي کرد.
آنتونيو گائودي از مفهوم خلق معکوس يک ساختار فقط فشاري براي کليساي کولونیا گوئل استفاده کرد. او يک مدل کششي معلق کليسا را با محاسبه نيروهاي فشاري و با تعيين آزمايش ژئومتري يک قوس خلق نمود.
بعدها، کانسپتي توسط معمار و مهندس آلماني فری اتو معرفي شد، کسي که نخستين بار در ساختمان کلاه فرنگي آلمان اکسپو 67 مونترال استفاده کرد. اتو سپس ايده اي براي سقف استاديوم المپيک 1972 مونيخ ارائه داد. فرم ساختاري که به طور گسترده در ساختارهاي بزرگ اواخر قرن بيستم، جاييکه طناب هاي نگهدارنده بيشترين کشش را به پارچه ها داده و آن را مجبور به تحمل بارهاي مقاوم مي کنند، به کار گرفته شد.

 

از سال1960 ساختارهاي کششي توسط طراحان و معماراني از قبيل اوو آروپ ، بارو هاپولد، والتر برد، فری اتو، ایرو سارینین، هورست برگر و ديگران حمايت شدند.

سیستم های غشایی


نزديک به چند دهه است که سيستم سازه هاي کششي يا غشايي بدلیل ویژگیهای منحصر بفرد خود در صنعت ساختمان مورد توجه قرار گرفته است.
اين سازه ها مي توانند به عنوان پوششي براي بناها، زمينهاي بازي، باغها، تراسها، پارکينگ ها و ... و يا با نورپردازي خلاقانه به عنوان يک فضاي شهري مطلوب و شاخص جلوه کنند.
مصالح مورد استفاده در اين نوع سازه ها (عموما پارچه ای) چه از نظر زيبايي شناسي و چه از نظر عملکرد با کليه مصالح متعارف و متداول در صنعت ساختمان متفاوت مي باشند.
سازه هاي کششي به خاطر خواص فيزيکي و شکل هندسي شان نیز از ديگر سازه ها متمايزند و مي توانند به عنوان سازه هاي دائم، موقت يا با قابليت جابجايي استفاده شوند.
اين سازه ها نه تنها سبک، بلکه زيبا، نيمه شفاف و همچنين داراي طول عمر زياد و گاهي نيز اقتصادي مي باشند.



            

   
 

معماري پارچه اي


استاديوم ها، سکوها، مراکز خريد، بهارخواب ها، پياده روها، سقف پارکينگ ها و ... همگي مي توانند با غشاهاي ترکيبي و ساختارهاي پارچه اي با زيرساختارهايي سبک، آزادي عمل فراوان، اطمينان بخشي مورد قبول و پايايي فوق العاده طراحي شوند. بطوريکه در تمام دنيا غيرمنتظره ترين و جاه طلبانه ترين پروژه ها با استفاده از ويژگي سبکی و انحناپذيري اين مصالح قابل ساخت مي باشند. امروزه می توان ادعا نمود که در طول بيش از ده سال تجربه، نسل جديد غشاها استحکام بيشتر و طول عمر بالاتري را ارائه مي دهند. تمامي اين فاکتورها فرصت کافي در جهت خلق يک نتيجه نهايي واقعي را عرضه می کنند؛ بطوريکه معماري معاصر بطور بارز با سيستم هاي غشايي خمش پذير و انعطاف پذير کار مي کند.

عصر جدید بیمارستانهای "های – تک"

 

"عصر جدید بیمارستان های "های – تک

تکنولوژی اطلاعات و سیستم های دیجیتال ، پزشکی را به همسویی در

 سیستمی واحد قادر می سازد.

 


با ورود تعدادی از سیستم های دیجیتال به داخل بیمارستان ها، کارفرمایان برای پذیرفتن سیستم های شبکه ای و استفاده از آنها مشتاق می گردند. از نقطه نظر پزشکی، این سیستم ها شامل هر دو نوع سیستم های اطلاعاتی و کلینیکی نظیر سیستم الکترونیکی ثبت مدارک پزشکی (EMR) ، سیستم های ارتباطی و بایگانی تصاویر (PACS) ، و علامتگذاری فرکانس های رادیویی (RFID) می باشند. در این میان سیتم هایی همچون احضار پرستار، هشدار آتش و دور سنجی و نظارت بر بیمار(مونیتورینگ اعضای حیاتی بدن) در شبکه های جداگانه ای قرار می گیرند. سیستم های ارتباطی نظیر کنفرانس ویدیویی از راه دور و پیج افراد نیز در سیستم  هایی مجزا و  سیستم های امنیتی نظیر مراقبت از کودکان به عنوان آیتم های جداگانه ای مطرح می باشند.



از نقظه نظر ساختمانی، مهندسی و سیستم مدیریت ساختمان (BMS) مجموعا ازسیستم های تهویه مکانیکی، کنترل کیفیت هوا و رطوبت داخلی به صورت تجهیزات مرکزی تشکیل می گردند. BMS نظارت بر سیستم های روشنایی و استفاده از انرژی را نیز در فضاهای درمانی به منظور کاهش مصرف مازاد آنها بر عهده می گیرد.

هنوز در هیچ بیمارستان یا فضای درمانی تمامی این سیستم ها گردهم نیامده اند؛ اما در 5 سال آینده، کشور قطر شاهد اتمام عملیات اجرایی بیمارستانی با استفاده از برترین فن آوری دیجیتال خواهد بود. این کشور کوچک خاورمیانه، دو تن از معماران آمریکایی Ellerbe Becket و Pelli Clarke Pelli را برای طراحی مرکز تحقیقاتی و درمانی پیشرفته (بدلیل استفاده تکنولوژی برتر در این مجموعه) sidra "سیدرا"، گردهم آورده است.

سیدرا بخشی از شهر آموزشی بلندپروازانه در دوحه، پایتخت قطر، است که در صورت تکمیل، تجسمی واقعی از یک مدل پیشرفته در طراحی بیمارستانها خواهد بود. مجموعه ای که معماران و کارفرمایان، فن آوری را در مدلهای متفاوتی در آن به نمایش خواهند گذاشت: در حوزه مراقبت از بیماران، تشریک مساعی و آموزش بین المللی در شاخه های پزشکی، کنترل و اداره ساختمان و در طراحی ساختمان مجموعه. حتی احتمالا تکنولوژی، در جهت معرفی و تشریح بیمارستان و فضاهای آن برای بیماران نیز بکار خواهد رفت.
 


اما آنچه تمامی این کاربردهای غیر مشابه را در کانال دیجیتالی واحدی سهیم خواهد نمود، تکنولوژی اطلاعات یا IT است که کلیه مراحل اجرایی بیمارستان را در یک رشته کابل نوری هدایت می نماید.

Joe Leger مدیر گروه مشاور تکنولوژی که عمدتاً در زمینه فن آوری مراکز درمانی، فعالیت می نمایند، اظهار می دارد: "پیشتر هر سیستم دیجیتالی، زیرساخت کابلی جداگانه ای برای خود داشت، در حالیکه امروزه این ملزومات، بزرگتر از یک جعبه نیست. زمانی که ما خواهان اتاقی بزرگ برای ITمی باشیم، طراحان امتنا می کنند، درحالیکه ما موجب حفظ فضا می شویم، چراکه قبلاً هر سیستم اطلاعاتی، اتاق مجزای خود را طلب می کرد."

لگر در طراحی پروژه 400 تخت خوابی و 7/1 میلیون فوت مربعی سیدرا، با معماران "بکت و پلی" همکاری می نمابد؛ بیمارستانی که بطور دائم با مرکز درمانی Weill Cornell در شهر نیویورک در ارتباط خواهد بود.



در مراکزی نظیر سیدرا، فن آوری دیجیتال چیزی فراتر از سیستم های اتاق عمل (OR)، که در 5 سال گدشته انفجاری در استفاده از مانیتورها، تجهیزات رادیولوژی، تجهیزات ویدئو کنفرانس و ... را شاهد بوده اند، می باشد.

در تقابل با چنین توسعه ای، با وجود ظهور مشاورین IT بعنوان یکی از بازیگران اصلی صحنه فضاهای درمانی، هنوز استفاده از این مشاورین در مراحل پایانی کار و البته دیر صورت می گیرد و از این رو صنعت پزشکی، فضاهای درمانی و معماران آن با مسائل زیربنایی نظیر هزاران کابل و فضاهای مورد نیاز، دست به گریبان می باشند.

منبع: September 2007 issue of Architectural Record